๑๙. รูปีอัตตาสูตร เล่ม ๑๗

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”

“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่

ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่’ ดังนี้ได้ไหม”

“ไม่ได้อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แลเมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ

ถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘สัตว์หลังจากตายไปจะว่าเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่’ ดังนี้”

๑๙. รูปีอัตตาสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่มีรูป

{๔๔๙} [๒๔๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรหนอ

มีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’ ดังนี้”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมทั้งหลายของ

พวกข้าพระองค์มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก ...”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป

จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’ เมื่อเวทนามีอยู่… เมื่อสัญญามีอยู่… เมื่อสังขารทั้งหลายมีอยู่… เมื่อวิญญาณมีอยู่เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ จึงมีทิฎฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า

‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’

{๔๕๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”

“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่

ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป ดังนี้ได้ไหม”

“ไม่ได้อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แลเมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ

ถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูป หลังจากตายไป ย่อมไม่สลายไป’

เวทนา... สัญญา... สังขาร... วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง

“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”

“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่

ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไป ย่อมไม่สลายไป’ ดังนี้ได้ไหม”

“ไม่ได้อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ

ถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงมีทิฎฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’ ดังนี้”

๒๐. อรูปีอัตตาสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่ไม่มีรูป

{๔๕๑} [๒๔๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรหนอ

มีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘อัตตาที่ไม่มีรูปหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป” …

๒๑. รูปีจอรูปีจอัตตาสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่มีรูปและไม่มีรูป

{๔๕๒} [๒๔๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

… ‘อัตตาทั้งที่มีรูป ทั้งที่ไม่มีรูป หลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’ …

๒๒. เนวรูปีนารูปีอัตตาสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่มีรูปก็ไม่ใช่ไม่มีรูปก็ไม่ไช่

{๔๕๓} [๒๔๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

… ‘อัตตาทั้งที่มีรูปก็ไม่ใช่ ไม่มีรูปก็ไม่ใช่ หลังจากตายไปย่อมไม่

สลายไป’ …

๒๓. เอกันตสุขีอัตตาสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่มีสุขส่วนเดียว

{๔๕๔} [๒๔๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

... ‘อัตตาที่มีสุขโดยส่วนเดียวหลังจากตายไปย่อมไม่สลายไป’ ...