วินีตวัตถุ เล่ม ๑

คาถารวมเรื่องวินีตวัตถุ

{๒๐๔} เรื่องพรรณนาคุณความตาย ๑ เรื่อง เรื่องนั่ง ๑ เรื่อง

เรื่องสาก ๑ เรื่อง เรื่องครก ๑ เรื่อง

เรื่องพระผู้เฒ่า ๓ เรื่อง เรื่องเนื้อติดคอ ๓ เรื่อง

เรื่องยาพิษ ๒ เรื่อง เรื่องสร้างที่อยู่ ๓ เรื่อง

เรื่องอิฐ ๓ เรื่อง เรื่องมีด ๓ เรื่อง

เรื่องไม้กลอน ๓ เรื่อง เรื่องร่างร้าน ๓ เรื่อง

เรื่องให้ลง ๓ เรื่อง เรื่องกระโดดหน้าผา ๒ เรื่อง

เรื่องอบตัว ๓ เรื่อง เรื่องนัดยา ๓ เรื่อง

เรื่องนวด ๓ เรื่อง เรื่องให้อาบน้ำ ๓ เรื่อง

เรื่องให้ทาน้ำมัน ๓ เรื่อง เรื่องให้ลุกขึ้น ๓ เรื่อง

เรื่องให้ล้มลง ๓ เรื่อง เรื่องให้ถึงมรณภาพด้วยข้าว ๓ เรื่อง

เรื่องทำให้ถึงมรณภาพด้วยน้ำฉัน ๓ เรื่อง เรื่องหญิงมีครรภ์กับชู้ ๑ เรื่อง

เรื่องหญิงร่วมสามี ๒ เรื่อง เรื่องฆ่าสองแม่ลูกตาย ๑ เรื่อง

เรื่องฆ่าสองแม่ลูกไม่ตาย ๑ เรื่อง เรื่องให้รีด ๑ เรื่อง

เรื่องให้ร้อน ๑ เรื่อง เรื่องหญิงหมัน ๑ เรื่อง

เรื่องหญิงคลอดบุตรได้ตามปกติ ๑ เรื่อง เรื่องจี้ ๑ เรื่อง

เรื่องทับ ๑ เรื่อง เรื่องฆ่ายักษ์ ๑ เรื่อง

เรื่องส่งไปที่มียักษ์และสัตว์ร้าย ๙ เรื่อง เรื่องสำคัญแน่ ๔ เรื่อง

เรื่องประหาร ๓ เรื่อง เรื่องพรรณนาสวรรค์ ๓ เรื่อง

เรื่องพรรณนานรก ๓ เรื่อง เรื่องตัดต้นไม้ที่เมืองอาฬวี ๓ เรื่อง

เรื่องเผาป่า ๓ เรื่อง เรื่องอย่าให้ทรมาน ๑ เรื่อง

เรื่องไม่ทำตามคำของท่าน ๑ เรื่อง เรื่องให้ดื่มเปรียง ๑ เรื่อง

เรื่องให้ดื่มยาดองโลณโสจิรกะ ๑ เรื่อง

วินีตวัตถุ

เรื่องพรรณนาคุณความตาย

{๒๐๕} [๑๘๐] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายได้พรรณนาคุณแห่งความตายแก่ภิกษุนั้นด้วยความกรุณา ภิกษุนั้นถึงมรณภาพแล้ว ภิกษุเหล่านั้นได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑)

เรื่องนั่ง

{๒๐๖} ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุผู้ถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตรรูปหนึ่งนั่งทับเด็กชายที่เขาเอาผ้าเก่าคลุมไว้บนตั่ง ทำให้เด็กนั้นตาย จึงได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง พวกเธอไม่พิจารณาก่อนแล้วอย่านั่งบนอาสนะ รูปใดนั่ง ต้องอาบัติทุกกฏ” (๒)

เรื่องสาก

{๒๐๗} ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งปูลาดอาสนะอยู่ที่โรงอาหารในละแวกบ้าน ได้หยิบสากอันหนึ่งในสากที่เขาพิงกันไว้ สากอันที่สองได้ล้มฟาดศีรษะเด็กชายคนหนึ่ง เด็กชายนั้นตายแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๓)

เรื่องครก

ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งปูลาดอาสนะอยู่ที่โรงอาหารในละแวกบ้าน ได้เหยียบขอนไม้ที่เขานำมาทำครกกลิ้งไปทับเด็กคนหนึ่งตาย จึงได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๔)

เรื่องพระผู้เฒ่า ๓ เรื่อง

{๒๐๘} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล บิดาและบุตรบวชอยู่ในสำนักภิกษุด้วยกัน เมื่อเขาบอกภัตกาลแล้ว ภิกษุผู้บุตรได้กล่าวกะภิกษุผู้บิดาว่า “นิมนต์ไปเถิดขอรับ พระสงฆ์กำลังคอยท่านอยู่” แล้วดุนหลังผลักไป ภิกษุผู้บิดาได้ล้มลงถึงมรณภาพ ภิกษุผู้บุตรนั้นได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้าไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๕)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล บิดาและบุตรบวชอยู่ในสำนักภิกษุด้วยกัน เมื่อเขาบอกภัตกาลแล้ว ภิกษุผู้บุตรได้กล่าวกะภิกษุผู้บิดาว่า “นิมนต์ไปเถิดขอรับ พระสงฆ์กำลังคอยท่านอยู่” ภิกษุผู้บุตรมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงดุนหลังผลักไป ภิกษุผู้บิดาได้ล้มลงถึงมรณภาพ ภิกษุผู้บุตรได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล บิดาและบุตรบวชอยู่ในสำนักภิกษุด้วยกัน เมื่อเขาบอกภัตกาลแล้ว ภิกษุผู้บุตรได้กล่าวกะภิกษุผู้บิดาว่า “นิมนต์ไปเถิดขอรับ พระสงฆ์กำลังคอยท่านอยู่” ภิกษุผู้บุตรมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพจึงดุนหลังผลักไป ภิกษุผู้บิดาได้ล้มลงแต่ไม่ถึงมรณภาพ ภิกษุผู้บุตรได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๗)

เรื่องเนื้อติดคอ ๓ เรื่อง

{๒๐๙} [๑๘๑] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งกำลังฉันอาหารอยู่ เนื้อติดคอภิกษุอีกรูปหนึ่งได้ตบคอภิกษุนั้น เนื้อหลุดออกมาพร้อมกับโลหิต ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ ภิกษุรูปที่ตบคอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้าไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๘)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งกำลังฉันอาหารอยู่ เนื้อติดคอภิกษุอีกรูปหนึ่งประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ ได้ตบคอภิกษุนั้น เนื้อหลุดออกมาพร้อมกับโลหิต ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ ภิกษุรูปที่ตบคอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๙)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งกำลังฉันอาหารอยู่ เนื้อติดคอ ภิกษุอีกรูปหนึ่งประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ ได้ตบคอภิกษุนั้น เนื้อหลุดออกมาพร้อมกับโลหิต แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงกับมรณภาพ ภิกษุรูปที่ตบคอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๑๐)

เรื่องยาพิษ ๒ เรื่อง

{๒๑๐} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุผู้ถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตรรูปหนึ่งได้บิณฑบาตเจือยาพิษมาแล้วนำไปโรงฉัน ได้ถวายบิณฑบาตส่วนที่เลิศนั้นแก่ภิกษุทั้งหลายให้ฉันก่อน ภิกษุเหล่านั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้าไม่ทราบ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่รู้ ไม่ต้องอาบัติ” (๑๑)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งประสงค์จะทดลอง ได้ให้ยาพิษแก่ภิกษุอีกรูปหนึ่งฉัน ภิกษุนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะทดลอง พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๑๒)

เรื่องสร้างที่อยู่ ๓ เรื่อง

{๒๑๑} [๑๘๒] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันปรับพื้นที่สร้างวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกศิลาส่งขึ้นไป ศิลาที่ภิกษุผู้อยู่ข้างบนรับไม่ดีได้ตกลงมาทับกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๑๓)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันปรับพื้นที่สร้างวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกศิลาส่งขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยศิลาลงบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑๔)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันปรับพื้นที่สร้างวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกศิลาส่งขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยศิลาลงบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างแต่ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๑๕)

เรื่องอิฐ ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันก่อฝาผนังวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งอิฐขึ้นไป อิฐที่ภิกษุผู้อยู่ข้างบนรับไว้ไม่ดีได้หล่นลงมาทับกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๑๖)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันก่อฝาผนังวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งอิฐขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ตาย จึงปล่อยอิฐลงบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑๗)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันก่อฝาผนังวิหารอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งอิฐขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยอิฐลงบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง แต่ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๑๘)

เรื่องมีด ๓ เรื่อง

[๑๘๓] ๑.ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งมีดขึ้นไป มีดที่ภิกษุผู้อยู่ข้างบนรับไว้ไม่ดี ได้ตกลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๑๙)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งมีดขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยมีดลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๒๐)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างส่งมีดขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยมีดลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง แต่ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๒๑)

เรื่องไม้กลอน ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกไม้กลอนส่งขึ้นไป ไม้กลอนที่ภิกษุผู้อยู่ข้างบนรับไว้ไม่ดี ได้ตกลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้จงใจ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่จงใจ ไม่ต้องอาบัติ” (๒๒)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกไม้กลอนส่งขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยไม้กลอนลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๒๓)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีช่วยกันทำนวกรรมอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ข้างล่างยกไม้กลอนส่งขึ้นไป ภิกษุผู้อยู่ข้างบนมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงปล่อยไม้กลอนลงมาบนกระหม่อมภิกษุผู้อยู่ข้างล่าง แต่ภิกษุผู้อยู่ข้างล่างนั้นไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า

“เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๒๔)

เรื่องร่างร้าน ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีผูกร่างร้านทำนวกรรมกันอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งได้กล่าวกะภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “คุณจงยืนผูกตรงนี้” ภิกษุนั้นยืนผูกอยู่ ณ ที่นั้น ได้พลัดตกลงมาถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๒๕)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีผูกร่างร้านทำนวกรรมกันอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงได้กล่าวกะภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “คุณจงยืนผูกตรงนี้” ภิกษุนั้นยืนผูกอยู่ ณ ที่นั้น ได้พลัดตกลงมาถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๒๖)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีผูกร่างร้านทำนวกรรมกันอยู่ ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงได้กล่าวกะภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “คุณจงยืนผูกตรงนี้” ภิกษุนั้นยืนผูกอยู่ ณ ที่นั้น ได้พลัดตกลงมาแต่ไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้ว กระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๒๗)

เรื่องให้ลง ๓ เรื่อง

{๒๑๒} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมุงวิหารเสร็จแล้วจะลง ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้บอกภิกษุนั้นว่า “คุณจงลงทางนี้” ภิกษุนั้นจึงลงทางนั้น ได้พลัดตกลงมาถึงมรณภาพแล้ว รูปที่บอกได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๒๘)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมุงวิหารเสร็จแล้วจะลง ภิกษุอีกรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้บอกภิกษุรูปนั้นว่า “คุณจงลงทางนี้” ภิกษุนั้นจึงลงทางนั้น ได้พลัดตกลงถึงมรณภาพแล้ว รูปที่บอกได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๒๙)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมุงวิหารเสร็จแล้วจะลง ภิกษุอีกรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้บอกภิกษุรูปนั้นว่า “คุณจงลงทางนี้” ภิกษุนั้นจึงลงทางนั้น ได้พลัดตกลงมาแล้ว แต่ไม่ถึงมรณภาพ รูปที่บอกได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๓๐)

เรื่องกระโดดหน้าผา ๒ เรื่อง

{๒๑๓} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งถูกความเบื่อหน่ายบีบคั้นจึงขึ้นภูเขาคิชฌกูฏ แล้วโจนลงที่หน้าผาทับช่างสานคนหนึ่งตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุไม่ควรยังตนให้ตกลงมา รูปใดให้ตกลงมา ต้องอาบัติทุกกฏ” (๓๑)

๒. โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ขึ้นภูเขาคิชฌกูฏ แล้วพากันกลิ้งศิลาเล่น ศิลานั้นตกทับคนเลี้ยงโคคนหนึ่งตาย พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ภิกษุไม่ควรกลิ้งศิลาเล่น รูปใดกลิ้ง ต้องอาบัติทุกกฏ” (๓๒)

เรื่องอบตัว ๓ เรื่อง

{๒๑๔} [๑๘๔] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายจึงให้ภิกษุนั้นอบตัว ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพพระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๓๓)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงให้ภิกษุนั้นอบตัว ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๓๔)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงให้ภิกษุนั้นอบตัว แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๓๕)

เรื่องนัดยา ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งปวดศีรษะ ภิกษุทั้งหลายได้นัดยาให้แก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพพระ พุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๓๖)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งปวดศีรษะ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้นัดยาให้แก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๓๗)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งปวดศีรษะ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้นัดยาให้แก่ภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๓๘)

เรื่องนวด ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายจึงนวดฟั้นภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๓๙)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงนวดฟั้นภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๔๐)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงนวดฟั้นภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพพระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๔๑)

เรื่องให้อาบนํ้า ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายจึงให้ภิกษุนั้นอาบน้ำ ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีดวามประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๔๒)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงให้ภิกษุนั้นอาบน้ำ ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๔๓)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงให้ภิกษุนั้นอาบน้ำ แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพพระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๔๔)

เรื่องให้ทานํ้ามัน ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายจึงใช้นำมันทาภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๔๕)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงใช้นำมันทาภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๔๖)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงใช้นำมันทาภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๔๗)

เรื่องให้ลุกขึ้น ๓ เรื่อง

[๑๘๕] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายจึงให้ภิกษุนั้นลุกขึ้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๔๘)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงให้ภิกษุนั้นลุกขึ้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๔๙)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพจึงให้ภิกษุนั้นลุกขึ้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ”

จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๕๐)

เรื่องทำให้ล้ม ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายทำให้ภิกษุนั้นล้มลง ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๕๑)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงช่วยกันทำให้ภิกษุนั้นล้มลง ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๕๒)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงช่วยกันทำให้ภิกษุนั้นล้มลง แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิก

แล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๕๓)

เรื่องให้ถึงมรณภาพด้วยข้าว ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายได้ให้ข้าวแก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๕๔)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้ให้ข้าวแก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๕๕)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้ให้ข้าวแก่ภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้ว

กระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๕๖)

เรื่องให้ถึงมรณภาพด้วยนํ้าฉัน ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายได้ให้นํ้าแก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๕๗)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงได้ให้นํ้าแก่ภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพ พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๕๘)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ ภิกษุทั้งหลายมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพจึงได้ให้น้ำแก่ภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ

พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๕๙)

เรื่องหญิงมีครรภ์กับชู้

{๒๑๕} [๑๘๖] ก็โดยสมัยนั้นแล หญิงคนหนึ่งสามีเลิกร้างไปนาน ได้มีครรภ์กับชายชู้ นางได้บอกเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งแก่หญิงนั้น ทารกได้ถึงแก่ความตาย ต่อมาเธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖๐)

เรื่องหญิงร่วมสามี ๒ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีภรรยา ๒ คน คนหนึ่งเป็นหมันอีกคนหนึ่งคลอดบุตรได้ตามปกติ หญิงหมันได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “ท่านเจ้าข้า ถ้านางคนนั้นคลอดบุตร จักได้ครอบครองทรัพย์สินทั้งมวล พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์นางแท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งแก่หญิงนั้น ทารกได้ถึงแก่ความตาย แต่มารดาไม่ตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้อง

อาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖๑)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีภรรยา ๒ คน คนหนึ่งเป็นหมันอีกคนหนึ่งคลอดบุตรได้ตามปกติ หญิงหมันได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “ท่านเจ้าข้า ถ้านางคนนั้นคลอดบุตร จักได้ครอบครองทรัพย์สินทั้งมวล พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์นางแท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งแก่หญิงนั้น มารดาได้ถึงแก่ความตาย แต่ทารกไม่ตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๖๒)

เรื่องฆ่าสองแม่ลูกตาย

ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีภรรยา ๒ คน คนหนึ่งเป็นหมันอีกคนหนึ่งคลอดบุตรได้ตามปกติ หญิงหมันได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “ท่านเจ้าข้า ถ้านางคนนั้นคลอดบุตร จักได้ครอบครองทรัพย์สินทั้งมวล พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์นางแห้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งแก่หญิงนั้น มารดาและบุตรได้ตายทั้งสองคน เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖๓)

เรื่องฆ่าสองแม่ลูกไม่ตาย

ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีภรรยา ๒ คน คนหนึ่งเป็นหมัน อีกคนหนึ่งคลอดบุตรได้ตามปกติ หญิงหมันได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “ท่านเจ้าข้า ถ้านางคนนั้นคลอดบุตร จักได้ครองครองทรัพย์สินทั้งมวล

พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์นางแท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งแก่หญิงนั้น มารดาและบุตรไม่ตายทั้งสองคน เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๖๔)

เรื่องให้รีด

[๑๘๗] ก็โดยสมัยนั้นแล หญิงมีครรภ์คนหนึ่งได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นบอกว่า “น้องหญิง ถ้าเช่นนั้น เธอจงรีดออก” นางจึงได้รีดให้ครรภ์แท้งไปแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖๕)

เรื่องให้ร้อน

ก็โดยสมัยนั้นแล หญิงมีครรภ์คนหนึ่งได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ทำให้ครรภ์แท้งด้วยเถิด” ภิกษุนั้นบอกว่า “น้องหญิง ถ้าเช่นนั้น เธอจงย่างให้ครรภ์ร้อน” นางจึงย่างให้ครรภ์ร้อน ทำให้ครรภ์แท้งไป เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๖๖)

เรื่องหญิงหมัน

ก็โดยสมัยนั้นแล หญิงมีครรภ์คนหนึ่งได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ช่วยให้ดิฉันคลอดบุตรง่ายด้วยเถิด”

ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาแก่นาง นางได้ถึงแก่ความตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (๖๗)

เรื่องหญิงคลอดบุตรได้ตามปกติ

ก็โดยสมัยนั้นแล หญิงคลอดบุตรได้ตามปกติคนหนึ่งได้เล่าเรื่องนี้กะภิกษุกุลุปกะว่า “พระคุณเจ้าข้า ขอท่านจงรู้ยาที่ช่วยไม่ให้ต้องคลอดบุตรด้วยเถิด” ภิกษุนั้นรับคำว่า “ดีละ น้องหญิง” แล้วได้ให้ยาแก่นาง นางได้ถึงแก่ความตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (๖๘)

เรื่องจี้

{๒๑๖} ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ทำให้ภิกษุรูปหนึ่งซึ่งอยู่ในกลุ่มภิกษุสัตตรสวัคคีย์หัวเราะด้วยการใช้นิ้วมือจี้ ภิกษุนั้นเหนื่อยจนหายใจไม่หัน ได้ถึงมรณภาพลง พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติปาจิตตีย์” (๖๙)

เรื่องทับ

{๒๑๗} ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุสัตตรสวัคคีย์ช่วยกันขึ้นทับภิกษุรูปหนึ่ง ซึ่งอยู่ในกลุ่มภิกษุฉัพพัคคีย์ด้วยตั้งใจว่าจักลงโทษ จนถึงมรณภาพแล้ว พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติปาจิตตีย์” (๗๐)

เรื่องฆ่ายักษ์

{๒๑๘} ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุหมอผีรูปหนึ่งปลงชีวิตยักษ์แล้วได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๗๑)

เรื่องส่งไปที่มียักษ์และสัตว์ร้าย ๙ เรื่อง

{๒๑๙} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปยังวิหารที่มียักษ์ร้าย พวกยักษ์ได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุผู้ไม่มีความประสงค์จะให้ตายไม่ต้องอาบัติ” (๗๒)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพได้ส่งภิกษุรูปหนึ่งไปยังวิหารที่มียักษ์ร้าย พวกยักษ์ได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๗๓)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพได้ส่งภิกษุรูปหนึ่งไปยังวิหารที่มียักษ์ร้าย แต่พวกยักษ์ไม่ได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๗๔)

๔. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีสัตว์ร้าย สัตว์ร้ายได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ”(๗๕)

๕. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพได้ส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีสัตว์ร้าย สัตว์ร้ายได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๗๖)

๖. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ ได้ส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีสัตว์ร้าย แต่สัตว์ร้ายไม่ได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๗๗)

๗. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีโจร พวกโจรได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ”(๗๘)

๘. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ ได้ส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีโจร พวกโจรได้ปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๗๙)

๙. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ ได้ส่งภิกษุอีกรูปหนึ่งไปสู่ทางกันดารที่มีโจร แต่พวกโจรไม่ปลงชีวิตภิกษุนั้น

เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๘๐)

เรื่องสำคัญแน่ ๔ เรื่อง

{๒๒๐} [๑๘๘] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งสำคัญภิกษุผู้มีเวรกับตนว่าเป็นรูปนั้นแน่ จึงปลงชีวิตภิกษุนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๑)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งสำคัญภิกษุผู้มีเวรกับตนว่าเป็นรูปนั้นแน่ แต่กลับไปปลงชิวิตภิกษุอื่น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๒)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งสำคัญภิกษุรูปอื่นว่าเป็นภิกษุอื่นแน่แต่กลับไปปลงชีวิตภิกษุผู้มีเวรกับตน เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๓)

๔. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งสำคัญภิกษุรูปอื่นว่าเป็นภิกษุอื่นแน่จึงปลงชีวิตภิกษุรูปอื่นนั้น เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๔)

เรื่องประหาร ๓ เรื่อง

{๒๒๑} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งถูกผีเข้า ภิกษุอีกรูปหนึ่งจึงตีภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๘๕)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งถูกผีเข้า ภิกษุอีกรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงตีภิกษุนั้น ภิกษุนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๖)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งถูกผีเข้า ภิกษุอีกรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงตีภิกษุนั้น แต่ภิกษุนั้นไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูล

เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๘๗)

เรื่องพรรณนาสวรรค์ ๓ เรื่อง

{๒๒๒} ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งพรรณนาเรื่องสวรรค์แก่คนผู้ทำความดีฟัง คนนั้นดีใจจนตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ตายไม่ต้องอาบัติ” (๘๘)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงพรรณนาเรื่องสวรรค์แก่คนผู้ทำความดีฟัง คนนั้นดีใจจนตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๘๙)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงพรรณนาเรื่องสวรรค์แก่คนผู้ทำความดีฟัง คนนั้นดีใจแต่ไม่ตาย เธอได้มี

ความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๙๐)

เรื่องพรรณนานรก ๓ เรื่อง

๑. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งพรรณนาเรื่องนรกแก่ผู้ควรเกิดในนรกฟัง คนนั้นตกใจจนตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุผู้ไม่มีความประสงค์จะให้ตายไม่ต้องอาบัติ” (๙๑)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงพรรณนาเรื่องนรกแก่ผู้ควรเกิดในนรกฟัง คนนั้นตกใจจนตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๙๒)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ตาย จึงพรรณนาเรื่องนรกแก่ผู้ควรเกิดในนรกฟัง คนนั้นตกใจแต่ไม่ตาย เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”

“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๙๓)

เรื่องตัดต้นไม้ที่เมืองอาฬวี ๓ เรื่อง

{๒๒๓} [๑๘๙] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีจะทำนวกรรมจึงช่วยกันตัดต้นไม้ ภิกษุรูปหนึ่งบอกภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “อาวุโส ท่านจงยืนตัดที่ตรงนี้” ต้นไม้ได้ล้มทับภิกษุผู้ยืนตัดอยู่ที่ตรงนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพไม่ต้องอาบัติ” (๙๔)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีจะทำนวกรรม จึงช่วยกันตัดต้นไม้ ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ จึงบอกภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “อาวุโส ท่านจงยืนตัดที่ตรงนี้” ต้นไม้ได้ล้มทับภิกษุผู้ยืนตัดอยู่ที่ตรงนั้นถึงมรณภาพแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๙๕)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีจะทำนวกรรม จึงช่วยกันตัดต้นไม้ ภิกษุรูปหนึ่งมีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพจึงบอกภิกษุอีกรูปหนึ่งว่า “อาวุโส ท่านจงยืนตัดที่ตรงนี้” ต้นไม้ได้ล้มทับภิกษุผู้ยืนตัดอยู่ที่ตรงนั้น แต่ไม่ถึงมรณภาพ เธอได้มีดวามกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอคิดอย่างไร”“ข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ถึงมรณภาพ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๙๖)

เรื่องเผาป่า ๓ เรื่อง

{๒๒๔} [๑๙๐] ๑. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เผาป่า มีพวกชาวบ้านถูกไฟคลอกตาย พวกเธอได้มีดวามกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามิได้มีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่มีความประสงค์จะให้ตายไม่ต้องอาบัติ” (๙๗)

๒. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์มีความประสงค์จะให้ตายจึงเผาป่า มีพวกชาวบ้านถูกไฟคลอกตาย พวกเธอได้มีความกังวลใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๙๘)

๓. ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์มีความประสงค์จะให้ตายจึงเผาป่า มีพวกชาวบ้านถูกไฟคลอก แต่ไม่ตาย พวกเธอได้มีความกังวล

ใจว่า “พวกเราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอคิดอย่างไร”

“พวกข้าพระพุทธเจ้ามีความประสงค์จะให้ตาย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติถุลลัจจัย” (๙๙)

เรื่องอย่าให้ทรมาน

{๒๒๕} [๑๙๑] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งไปยังตะแลงแกงได้บอกกะเพชฌฆาตว่า “อาวุโส คุณอย่าให้นักโทษคนนี้ทรมานเลย จงประหารชีวิตด้วยการฟันทีเดียวเถิด” นายเพชฌฆาตรับคำว่า “ได้ขอรับ” แล้วประหารชีวิตด้วยการฟันทีเดียวตาย ภิกษุนั้นได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑๐๐)ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งไปยังตะแลงแกง ได้บอกนายเพชฌฆาตว่า “อาวุโส คุณอย่าให้นักโทษคนนี้ทรมานเลย จงประหารชีวิตด้วยการฟันทีเดียวเถิด” นายเพชฌฆาตพูดว่า “ผมจักไม่ทำตามคำของท่าน” แล้วประหารชีวิตนักโทษนั้น ภิกษุนั้นได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติปาราชิก แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (๑๐๑)

เรื่องให้ดื่มเปรียง

{๒๒๖} [๑๙๒] ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีมือและเท้าด้วน หมู่ญาติเลี้ยงดูไวัในเรือนของตระกูล ภิกษุรูปหนึ่งได้พูดกะคนพวกนั้นว่า “ท่านทั้งหลายอยากให้บุรุษผู้นี้ตายหรือไม่”

“ขอรับ พวกเราอยากให้ตาย” “ถ้าเช่นนั้น จงให้เขาดื่มเปรียง”

คนพวกนั้นจึงได้ให้บุรุษนั้นดื่มเปรียง บุรุษนั้นได้ตายแล้ว ภิกษุนั้นได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติปาราชิกแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑๐๒)

เรื่องให้ดื่มยาดองโลณโสจิรกะ

ก็โดยสมัยนั้นแล บุรุษคนหนึ่งมีมือและเท้าด้วน หมู่ญาติเลี้ยงดูไว้ในเรือนตระกูล ภิกษุณีรูปหนึ่งได้พูดกะคนพวกนั้นว่า “ท่านทั้งหลายอยากให้บุรุษผู้นี้ตายหรือไม่”

“ขอรับ พวกเราอยากให้ตาย” “ถ้าเช่นนั้น จงให้เขาดื่มยาดองชื่อโลณโสจิรกะ”

คนพวกนั้นจึงได้ให้บุรุษนั้นดื่มยาดองชื่อโลณโสจิรกะ บุรุษนั้นได้ตายแล้ว ภิกษุณีนั้นได้มีความกังวลใจ จึงได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุณีทั้งหลาย พวกภิกษุณีได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณีนั้นต้องอาบัติปาราชิกแล้ว” (๑๐๓)

จบ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๓

๔. ปาราชิกสิกขาบทที่ ๔

เรื่องภิกษุฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา

{๒๒๗} [๑๙๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้น ภิกษุมากรูปด้วยกันซึ่งเคยเป็นเพื่อนเห็นเพื่อนคบหากันมา จำพรรษาอยู่ใกล้ฝังแม่น้ำวัคคุมุทา ก็แลสมัยนั้น แคว้นวัชชีเกิดทุพภิกขภัย ประชาชนหาเลี้ยงชีพฝืดเคือง มีกระดูกคนตายขาวเกลื่อน ต้องมีสลากซื้ออาหาร มิใช่ทำได้ง่ายที่ภิกษุสงฆ์จะยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยการถือบาตรแสวงหา จึงภิกษุเหล่านั้นคิดกันว่า “บัดนี้แคว้นวัชชีเกิดทุพภิกขภัย ประชาชนหาเลี้ยงชีพฝืดเคือง มีกระดูกคนตายขาวเกลื่อน ต้องมีสลากซื้ออาหาร มิใช่ทำได้ง่ายที่ภิกษุสงฆ์จะยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยการถือบาตรแสวงหา ด้วยอุบายวิธีอย่างไรหนอ พวกเราจึงจะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจะไม่ต้องลำบากด้วยบิณฑบาต”ภิกษุบางพวกเสนออย่างนี้ว่า “อาวุโสทั้งหลาย อย่ากระนั้นเลย พวกเราจงช่วยกันอำนวยกิจการแก่พวกคฤหัสถ์เถิด เมื่อเป็นเช่นนั้น พวกเขาก็จักมุ่งที่จะถวายบิณฑบาตแก่พวกเรา ด้วยอุบายอย่างนี้ พวกเราก็จะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจักไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต”

ภิกษุบางพวกคัดค้านอย่างนี้ว่า “อย่าเลยท่านทั้งหลาย จะมีประโยชน์อะไรด้วยการช่วยกันอำนวยกิจการของพวกคฤหัสถ์ เอาเถอะท่านทั้งหลาย พวกเราจงช่วยกันนำข่าวสารอันเป็นหน้าที่ทูตแก่พวกคฤหัสถ์เถิด เมื่อเป็นเช่นนั้น พวกเขาก็จักมุ่งที่จะถวายบิณฑบาตแก่พวกเรา ด้วยอุบายอย่างนี้ พวกเราก็จะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจักไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต”