สิกขาบทที่ ๔ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

กรรมไม่เป็นธรรม ภิกษุณีสงสัย บวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

กรรมไม่เป็นธรรม ภิกษุณีสำคัญว่ากรรมไม่เป็นธรรม บวชให้ ต้อง อาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

{๔๑๒} [๑๑๓๕] ภิกษุณีบวชให้หญิงผู้เป็นกุมารีมีอายุครบ ๒๐ ปี ผู้ได้ศึกษา สิกขาในธรรม ๖ ประการมาครบ ๒ ปีแล้ว อันสงฆ์สมมติแล้ว ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๓

สิกขาบทที่ ๔

เรื่องภิกษุณีพรรษาตํ่ากว่า ๑๒ เป็นอุปัชฌาย์

{๔๑๓} [๑๑๓๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาต่ำกว่า ๑๒ บวชให้กุลธิดาภิกษุณีผู้อุปัชฌาย์ เหล่านั้นเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่รู้สิ่งที่ควรหรือไม่ควร แม้สัทธิวิหารินี ทั้งหลายจึงเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่รู้สิ่งที่ควรหรือไม่ควรบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาต่ำกว่า ๑๒ จึงได้บวชให้กุลธิดาเล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาตํ่ากว่า ๑๒ บวชให้กุลธิดา จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาต่ำกว่า ๑๒ จึงได้บวชให้กุลธิดาเล่า การกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๑๓๗] อนึ่ง ภิกษุณีใดมีพรรษาตํ่ากว่า ๑๒ บวชให้กุลธิดา เป็น ปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๔๑๔} [๑๑๓๘] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า มีพรรษาตํ่ากว่า ๑๒ คือ มีพรรษายังไม่ถึง ๑๒

คำว่า บวชให้ คือ ให้อุปสมบท

ภิกษุณีตั้งใจว่าจักบวชให้ แล้วแสวงหาคณะก็ดี อาจารย์ก็ดี บาตร ก็ดี จีวรก็ดี สมมติสีมาก็ดี ต้องอาบัติทุกกฏ จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ จบ กรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติทุกกฏ ๒ ตัว จบกรรมวาจาครั้งสุดท้าย ภิกษุณีผู้อุปัชฌาย์ต้องอาบัติปาจิตตีย์ คณะและอาจารย์ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาปัตติวาร

{๔๑๕} [๑๑๓๙] ภิกษุณีมีพรรษาครบ ๑๒ แล้วบวชให้ ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๔

สิกขาบทที่ ๕

เรื่องภิกษุณีมีพรรษา ๑๒ แต่สงฆ์ยังมิได้สมมติ

{๔๑๖} [๑๑๔๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาครบ ๑๒ แล้ว แต่สงฆ์ยังมิได้สมมติ ได้บวชให้ กุลธิดา ภิกษุณีผู้อุปัชฌาย์เหล่านั้นเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่รู้สิ่งที่ควร หรือไม่ควร แม้สัทธิวิหารินีก็จึงเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่รู้สิ่งที่ควรหรือ ไม่ควรบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาครบ ๑๒ แล้ว แต่สงฆ์ยังมิได้สมมติ จึงได้ บวชให้กุลธิดาเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาครบ ๑๒ แล้ว แต่สงฆ์ยัง มิได้สมมติ บวชให้กุลธิดา จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายมีพรรษาครบ ๑๒ แล้ว แต่สงฆ์ยังมิได้สมมติ จึงได้บวชให้ กุลธิดาเล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของ ปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้สงฆ์สมมติการให้อุปสมบทแก่ ภิกษุณีผู้มีพรรษาครบ ๑๒ แล้ว