อัคฆสโมธานปริวาส เล่ม ๖

๒. ปริวาส

ว่าด้วยการอยู่ปริวาส

อัคฆสโมธานปริวาส

{๔๔๐}[๑๓๔] ก็สมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๒ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๓ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๔ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๕ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๖ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๗ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๘ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๙ วัน อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑๐ วัน เธอจึงแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน... อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑๐ วัน ผมจะพึงปฏิบัติอย่างไร” ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล สงฆ์จงให้อัคฆสโมธานปริวาส คือปริวาสประมวลกันตามค่า (ตามจำนวนวัน) แห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุนั้น

วิธีให้อัคฆสโมธานปริวาส

{๔๔๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลสงฆ์พึงให้อัคฆสโมธานปริวาสอย่างนี้ คือ ภิกษุนั้นพึงเข้าไปหาสงฆ์ ห่มผ้าอุตตราสงค์เฉวียงบ่า ไหว้เท้าภิกษุผู้แก่กว่า นั่งกระหย่ง ประนมมือแล้วกล่าวคำขอว่าดังนี้

คำขออัคฆสโมธานปริวาส

‘ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑๐ วัน ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้านั้น

ขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้น กะสงฆ์’

พึงขอแม้ครั้งที่ ๒ ... พึงขอแม้ครั้งที่ ๓ ...

{๔๔๒}ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติจุตตถกรรมวาจา ว่าดังนี้

กรรมวาจาให้อัคฆสโมธานปริวาส

[๑๓๕] ‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑๐ วัน เธอขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นกะสงฆ์ ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ นี่เป็นญัตติท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑๐ วันเธอขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นกะสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ การให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๒ ...

ข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ...

ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้ ๑๐ วันเพื่ออาบัติเหล่านั้นอันสงฆ์ให้แล้วแก่ภิกษุมีชื่อนี้ชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้”

อัคฆสโมธานปริวาสสำหรับอาบัติที่ปกปิดไว้นานกว่าทุกตัว

{๔๔๓}[๑๓๖] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน อาบัติ ๒ ตัวปิดบังไว้ ๒ วัน อาบัติ ๓ ตัว ปิดบังไว้ ๓ วัน อาบัติ ๔ ตัวปิดบังไว้ ๔ วัน อาบัติ ๕ ตัวปิดบังไว้ ๕ วัน อาบัติ ๖ ตัวปิดบังไว้ ๖ วัน อาบัติ ๗ ตัวปิดบังไว้ ๗ วัน อาบัติ ๘ ตัวปิดบังไว้ ๘ วัน อาบัติ ๙ ตัวปิดบังไว้ ๙ วัน อาบัติ ๑๐ ตัวปิดบังไว้ ๑๐ วัน เธอจึงแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน... อาบัติ ๑๐ ตัวปิดบังไว้ ๑๐ วัน ผมจะพึงปฏิบัติอย่างไร” ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล สงฆ์จงให้อัคฆสโมธานปริวาสคือปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุนั้น

วิธีให้อัคฆสโมธานปริวาส

{๔๔๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลสงฆ์พึงให้อัคฆสโมธานปริวาสอย่างนี้ คือ ภิกษุนั้นพึงเข้าไปหาสงฆ์ ห่มผ้าอุตตราสงค์เฉวียงบ่า ไหว้เท้าภิกษุผู้แก่กว่า นั่งกระหย่ง ประนมมือแล้วกล่าวคำขอ ว่าดังนี้

คำขออัคฆสโมธานปริวาส

‘ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติ ๑๐ ตัวปิดบังไว้ ๑๐ วัน ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้านั้นขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นกะสงฆ์’

พึงขอแม้ครั้งที่ ๒ ... พึงขอแม้ครั้งที่ ๓ ...

{๔๔๕}ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติจตุตถกรรมวาจา ว่าดังนี้

กรรมวาจาให้อัคฆสโมธานปริวาส

[๑๓๗] ‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติ ๑๐ ตัว ปิดบังไว้ ๑๐ วัน เธอขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นกะสงฆ์ ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ นี่เป็นญัตติท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุรูปนี้ชื่อนี้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัว คือ อาบัติตัวหนึ่งปิดบังไว้ ๑ วัน ... อาบัติ ๑๐ ตัวปิดบังไว้ ๑๐ วัน เธอขอปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นกะสงฆ์ สงฆ์ให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ การให้ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๒ ...

ข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ...

ปริวาสประมวลกันตามค่าแห่งอาบัติที่ปิดบังไว้นานกว่าทุกตัวเพื่ออาบัติเหล่านั้นอันสงฆ์ให้แล้วแก่ภิกษุชื่อนี้ชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้”

ปริวาส ๒ เดือน

{๔๔๖}[๑๓๘] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวปิดบังไว้ ๒ เดือน เธอคิดว่า “เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวปิดบังไว้ ๒ เดือน อย่ากระนั้นเลย เราพึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์” เธอจึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนแก่เธอ เมื่อเธอกำลังอยู่ปริวาสคิดละอายใจว่า “เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน เรานั้นคิดว่า ‘เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน อย่ากระนั้นเลย เราพึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้

๒ เดือนกะสงฆ์’ จึงขอปริวาส ๒ เดือน เพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนแก่เรานั้น เมื่อเรานั้นกำลังอยู่ปริวาส คิดละอายใจขึ้นมาว่า ‘อย่ากระนั้นเลย เราพึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติอีกตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์”ภิกษุนั้นได้แจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน ผมนั้นได้คิดว่า ‘เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน อย่ากระนั้นเลย เราพึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์’ ผมนั้นจึงขอปริวาส

๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนแก่ผมนั้น เมื่อผมนั้นกำลังอยู่ปริวาส ได้คิดละอายใจว่า ‘เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน เรานั้นได้คิดว่า ‘เราเองต้องอาบัติสังฆาทิเสส ๒ ตัวที่ปิดบังไว้ ๒ เดือน อย่ากระนั้นเลย เราพึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์’ ผมนั้นจึงขอปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่ปิดบังไว้ ๒ เดือนกะสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาส ๒ เดือนเพื่ออาบัติตัวหนึ่งที่