๙. ปรามาสโคจฉกะ

ปรามาสา ธมฺมา โนปรามาสา ธมฺมา ปรามฏฺฐา ธมฺมา อปรามฏฺฐา ธมฺมา ปรามาสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ปรามาสวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ปรามาสาเจว ธมฺมา ปรามฏฺฐาจ ปรามฏฺฐาเจว ธมฺมา โนจปรามาสา ปรามาสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา ปรามฏฺฐาปิ อปรามฏฺฐาปิ ฯ ปรามาสโคจฺฉกํ ฯ

๕๐-๑. ปรามาสทุกะ ปรามาสา ธมฺมา ธรรมเป็นปรามาสะ (ทิฏฐิ) โน ปรามาสา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นปรามาสะ ๕๑-๒. ปรามัฏฐทุกะ ปรามฏฺฐา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของปรามาสะ อปรามฏฺฐา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของปรามาสะ๕๒-๓. ปรามาสสัมปยุตตทุกะ ปรามาสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยปรามาสะ ปรามาสวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ ๕๓-๔. ปรามาสปรามัฏฐทุกะ ปรามาสา เจว ธมฺมา ปรามฏฺฐา จ ธรรมเป็นปรามาสะ และเป็นอารมณ์ของปรามาสะ ปรามฏฺฐา เจว ธมฺมา โน จ ปรามาสา ธรรมเป็นอารมณ์ของปรามาสะ แต่ไม่เป็นของ ปรามาสะ๕๔-๕. ปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ ปรามาสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ แต่เป็นอารมณ์ ปรามฏฺฐาปิ ปรามาสะ (ปรามาสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ และไม่เป็นอารมณ์ อปรามฏฺฐาปี ของปรามาสะ